Synergiczne zastosowanie światła impulsowego (IPL) i fal radiowych (RF) w kosmetologii

Written by Mgr Ewelina Charabin
Rate this item
(0 votes)

Wydaje się, że skróty „IPL” i „RF” na tyle upowszechniły się w kosmetologii, że nie ma specjalnej potrzeby pochylać się nad ich rozszyfrowaniem. Warto natomiast dostrzec, że połączenie obu tych technologii daje swoisty efekt synergiczny, a przecież o taki właśnie rezultat zabiegów w gabinetach kosmetyczny nam chodzi!

Tajemnica fototermolizy

Metoda IPL (ang. Intensive Pulsating Light) zaliczana jest do grupy technologii wykorzystujących źródła światła. Aparat emituje światło o szerokim spektrum długości fal od 420nm do 1200nm, które w przeciwieństwie do lasera nie jest koherentne. Zasada działania IPL opiera się głównie na selektywnej fototermolizie, której podstawą jest występowanie zjawiska wybiórczego pochłaniania promieniowania przez chromofory znajdujące się w organizmie człowieka, takie jak melanina, woda, hemoglobina, czy porfiryny [5]. Fototermoliza polega na przemianie energii świetlnej w energię cieplną wewnątrz chromoforu, co powoduje powstawanie endogennego ciepła i częściowe lub całkowite niszczenie struktur docelowych bez naruszania tkanek sąsiadujących [1].

Fale radiowe (ang. Radio Frequency) również stymulują wytwarzanie endogennego ciepła, ale działają mniej wybiórczo, nagrzewając wszystkie tkanki na głębokość zależną od ustawionej mocy urządzenia. Częstotliwość drgań fal radiowych wzbudza jony, wprowadzając je w drgania. Cząsteczki ocierając się o siebie, powodują wzrost temperatury wewnątrz tkanek. Połączenie działania IPL i RF w jednym urządzeniu ma na celu zwiększenie skuteczności wykonywanych zabiegów. Fale radiowe początkowo nagrzewają tkanki, dzięki czemu większa energia IPL dociera do struktur docelowych. Energia świetlna nie wnika w już rozgrzane tkanki, stąd efekt rozpraszania światła jest zminimalizowany. Zjawiska te zostały wykorzystane w leczeniu trądziku pospolitego, usuwaniu przebarwień, obkurczaniu naczyń krwionośnych oraz w zabiegach fotoepilacji i fotoodmładzania.

Rodzaj zabiegu zależy od wyboru odpowiedniego filtra, który ze spektrum światła IPL wyodrębnia określoną długość fal świetlnych. System IPL daje możliwość dobrania czasu trwania impulsu i gęstości energii, pozwala na zastosowanie pojedynczych oraz wielokrotnych impulsów [3]. Dzięki technologii impulsów świetlnych oraz dużej możliwości dopasowywania parametrów do konkretnego zabiegu możliwa jest termiczna relaksacja tkanek, co ogranicza w znacznym stopniu ryzyko poparzeń [5].

Leczenie zmian trądzikowych

Zakres fal o długości 480-1200 nm wykorzystywany jest przy leczeniu zapalnych zmian trądzikowych. Fale świetlne o tej długości pochłaniane są przez porfiryny – barwniki beztlenowych bakterii Propionibacterium Acnes, odpowiedzialnych za powstawanie trądziku pospolitego. Porfiryny pod wpływem promieniowania uwalniają aniony tlenowe powodujące śmierć beztlenowej komórki bakteryjnej. Niszczony jest w ten sposób czynnik prozapalny, co owocuje zmniejszeniem ilości zapalnych zmian trądzikowych. Często wraz z bakteriami niszczone są, bądź uszkadzane, gruczoły łojowe, co ogranicza łojotok [1]. Dodatkowo działanie fal radiowych powoduje uporządkowanie włókien kolagenowych, czego konsekwencją jest zniwelowanie blizn potrądzikowych, zwężenie porów i wygładzenie skóry. Zabieg jest skuteczny i mało czasochłonny w porównaniu z leczeniem farmakologicznym. Wystarczy od 5 do 10 zabiegów wykonywanych 2 razy w tygodniu, aby zauważyć znaczną poprawę stanu skóry.

Rozjaśnianie przebarwień


Działanie IPL zostało wykorzystane również w zabiegach rozjaśniania przebarwień, gdzie używa się spektrum fal o długości 530-1200 nm [5]. Nie ma tu jednak mowy o niszczeniu chromoforów docelowych. Gęściej rozłożony pigment w miejscu przebarwienia jedynie częściowo absorbuje energie świetlną. Pod wpływem gęstych impulsów świetlnych melanocyty ulegają rozbiciu, a melanina rozproszeniu, w efekcie czego przebarwienia bledną. Dla uzyskania pożądanych efektów konieczna jest seria zabiegów, której długość uzależniona jest od wielkości znamienia, głębokości, na jakiej występuje, a także czasu jego trwania i przyczyny pojawienia się, np. przebarwienia polekowe będą wymagały większej ilości naświetlań. Należy również pamiętać, że same zabiegi naświetlania nie wystarczą, by osiągnąć trwały, zadowalający efekt. Bardzo ważna jest także edukacja pacjenta, która w tym wypadku powinna skupić się na uświadomieniu konieczności całkowitej fotoprotekcji oraz odpowiedniej pielęgnacji skóry po i w trakcie zabiegów. Przez odpowiednią pielęgnację rozumiemy nie tylko stosowanie kremów z wysokimi filtrami i unikanie słońca, ale również wybieranie kosmetyków o właściwościach rozjaśniających i przyjmowanie odpowiednich suplementów pomagających w utrzymaniu pożądanego kolorytu skóry.

Obkurczanie naczyń kwrionośnych

Kolejnym zastosowaniem zjawiska selektywnej fototermolizy jest obkurczanie poszerzonych naczyń krwionośnych i redukowanie rumienia. Oksyhemoglobina obecna w erytrocytach pochłania światło o długości fal 585-1200 nm. Endogenne ciepło powoduje rozkład barwnika i zwężenie naczynia (nie zniszczenie!). Poprawia się także metabolizm tkanek sąsiadujących. Ze względu na niewielką w porównaniu z laserem moc IPL, zabiegi nie przynoszą tak spektakularnych efektów jak zabiegi laserowe i trzeba wykonać ich naprawdę wiele, aby w miarę trwale obkurczyć poszerzone naczynie [1]. Pozytywne i dość szybkie efekty widoczne są natomiast przy zabiegach niwelujących rumień, czasem już po pierwszym zabiegu można zaobserwować widoczne wyciszenie zmian. Oczywiście skuteczność i trwałość efektów zabiegu zależna jest od różnych czynników, przede wszystkim od wielkości zmian oraz ilości energii użytej do zabiegów (im energia większa, tym zabieg bardziej efektywny). Chciałabym również podkreślić, że zniwelowanie zmian naczyniowych nie zawsze jest permanentne. Jeśli pacjent ma tendencję do zaburzeń krążenia, pojawiania się teleangiektazji i wenulektazji lub cierpi na przewlekłą niewydolność żylną, musi liczyć się z odnawialnością tego typu defektów. Wykonując zabieg z wykorzystaniem IPL, redukujemy jedynie widoczne efekty, a nie przyczyny zaburzeń krążenia.

Fotoepilacja

Jednym z najbardziej popularnych zabiegów z użyciem IPL jest fotoepilacja, czyli usuwanie zbędnego owłosienia przy pomocy światła o długości fal 640-1200nm [2]. Promieniowanie wnika w głąb skóry i jest selektywnie absorbowane przez melaninę mieszków włosowych. Na skutek szybko rosnącego ciepła endogennego melanina ulega rozpadowi, trwale uszkadzając mieszek włosowy. Dzięki dużej, w porównaniu z laserem średnicy plamki świetlnej oddziałującej na skórę możliwe jest dość szybkie i efektywne opracowywanie znacznych powierzchni, tj. pleców czy nóg [3]. Nasuwa się jednak pytanie, czy usunięcie włosów jest rzeczywiście trwałe? Niestety trwałe usunięcie owłosienia to mit. Co jest natomiast prawdą? Prawdą jest, że po serii zabiegów włosy nie odrastają przez kilka lat, a po ich upływie zaczynają odrastać słabsze i mniej liczne. Dzieje się tak dlatego, że nie wszystkie mieszki włosowe ułożone są na tej samej głębokości w skórze, nie wszystkie zawierają tyle samo melaniny i nie wszystkie zostały poddane działaniu tej samej ilości energii, stąd nie mogły zostać doszczętnie zniszczone, a jedynie poważnie uszkodzone. Organizm ludzki posiada zdolność regeneracji, więc po latach uszkodzone mieszki włosowe częściowo się odbudowują i zabiegi trzeba powtórzyć [1].

Fotoodmładzanie

Ciekawym zastosowaniem synergicznego działania IPL i RF są zabiegi fotoodmładzania. Pod wpływem działania światła o długości fal 560-1200 nm następuje wzrost endogennego ciepła i aktywacja biologiczna fibroblastów. Komórki pobudzane są do efektywniejszej produkcji kolagenu i elastyny, włókien odpowiadających za jędrność i elastyczność ludzkiej skóry. Dodatkowo działanie fal radiowych powoduje podgrzanie nie tylko fibroblastów, ale i samych włókien białkowych, które w wyniku tego zjawiska kurczą się i rozszerzają. W konsekwencji poprawia się mikrokrążenie tkanek, a co za tym idzie – ich dotlenienie i odżywienie. Włókna stymulowane są do efektywnej regeneracji, a ich struktura zostaje uporządkowana. Zewnętrznym efektem tych przemian jest spłycenie zmarszczek i bruzd, wygładzenie skóry i zwężenie porów oraz wyraźnie zdrowszy koloryt skóry. Oczywiście tak jak w przypadku innych zabiegów wykorzystujących IPL+RF konieczna jest seria zabiegów. Powinniśmy również przygotować klientów, że efekt nie jest natychmiastowy, komórki potrzebują czasu, by się uaktywnić i zregenerować. Przemiana nie odbędzie się w ciągu 15 minut, ale warto na nią poczekać, ponieważ efekty są naprawdę widoczne i stosunkowo trwałe, a nade wszystko pewne, czego nie możemy oczekiwać po żadnych „cud-kosmetykach”. Po 5 tygodniach obserwuje się wyraźną poprawę stanu skóry, zwiększa się jej gęstość oraz jędrność. Skóra staje się o wiele gładsza, a procesy starzenia zostają spowolnione.

Dobra alternatywa

Zmierzając ku podsumowaniu, mogę śmiało stwierdzić, że zabiegi wykorzystujące synergiczne działanie intensywnego światła pulsującego i fal radiowych rzeczywiście dają wymierne rezultaty, a możliwość ustawienia różnorodnych parametrów dodatkowo zwiększa ich bezpieczeństwo [3]. Być może efekty nie są tak spektakularne i szybko widoczne jak w przypadku zabiegów laserowych, ale trzeba podkreślić, że na pewno są o wiele mniej ryzykowne, a traumatyzm zabiegu dla pacjenta jest wyraźnie mniejszy. Musimy bowiem pamiętać, że pacjent przychodzący do gabinetu kosmetycznego oczekuje maksymalnego efektu przy możliwie jak najmniejszym odczuciu dyskomfortu i to właśnie może zapewnić zastosowanie światła impulsowego z falami radiowymi.

Bibliografia

1. Lasery i światło. Red. D. J. Goldberg. Oprac. T.E. Rohrer. Red. wyd. I pol. Andrzej Kaszuba. Tł. M. Ziarkiewicz. Wyd. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2010. (Seria: Dermatologia Kosmetyczna).

2. Kasprzak W., Lasery w medycynie i kosmetologii – dziś i jutro. W: Miejsce laserów w kosmetologii i fizjoterapii. Jubileuszowa sesja naukowa. Red. J. Skrzypczak. Wyd. WSZPZiU, Poznań 2005.

3. Lanigan S.W., Lasery w dermatologii. Tł. E. Joss-Wichman, J. Narbutt. Wyd. Czelej. Lublin 2005.

4. Marycz-Langner I., Dobry, zły laser. „Dermatologia i Uroda”. Dodatek do magazynu „Dermatologia i Kosmetologia Praktyczna”. Jesień-Zima 2009.

5. Pytrus-Sędłak B., Drozdowski P., Zub K., Zastosowanie metody IPL w dermatologii estetycznej, „Dermatologia Estetyczna” 2009, nr 5.