A jak Anti-Aging, czyli kilka słów o zastosowaniu witaminy A w kosmetyce

Written by Angelika Barłóg
Rate this item
(0 votes)

Witamina A okazuje się jedną z najczęściej stosowanych witamin w kosmetyce. Tajemnica jej powszechności tkwi bowiem w specyficznej budowie lipofilowej, dzięki której jest ona rozpuszczalna w tłuszczach, co w konsekwencji decyduje o możliwości wchłanianie jej w głębsze partie skóry.


Można do niej zaliczyć kilka związków wykazujących jej aktywność. Do grupy tej należy retinol – forma alkoholowa witaminy A, retinal – forma aldehydowa, kwas retinowy – forma kwasowa, pochodne estrowe retinolu, takie jak palmitynian czy octan. Potocznie związki te noszą miano retinoidów. Również prowitamina A, zwana β-karotenem, wykazuje aktywność tej witaminy.

W kosmetykach stosowane są zazwyczaj: retinol, estry retinolu, natomiast rzadziej retinal. Warto z całą mocą podkreślić, że zabronione jest stosowanie kwasu retinowego w kosmetykach ze względu na jego silne działanie i możliwość powstania reakcji niepożądanych. Stąd może on być stosowany jedynie przez lekarzy.

Zatrzymajmy się na chwilę przy retinoidach. Z racji, że są pochodzenia zwierzęcego, najbogatszym ich źródłem jest olej z wątroby ryb i zwierząt morskich, zwany tranem. Znajduje się ona również w innych produktach zwierzęcych: w mleku, maśle czy jajach. Sama witamina A w roślinach w ogóle nie występuje, choć już jej prowitaminę, czyli β-karoten, na pewno spotkamy w roślinach jadalnych typu: marchew, pomidor, pietruszka zielona, sałata, szpinak; w niektórych ziołach, takich jak: czarny bez, owoce dzikiej róży, pokrzywa, kozieradka, nagietek, jak również w owocach. β-karoten, z racji, że w organizmie człowieka i zwierząt przekształca się we wspomniany retinol, zaliczany jest często do związków wykazujących aktywność witaminy A.

Retinoidy bardzo korzystnie działają zarówno na skórę, włosy, jak i paznokcie, o czym świadczy ich wysoka wchłanialność. Ponadto sprzyjają one zachowaniu miękkości skóry i jej młodego wyglądu, gdyż poprawiają stan jej nawodnienia, będąc bardzo często narażoną na działanie szkodliwych czynników zewnętrznych, takich jak: suche powietrze, promieniowanie słoneczne czy zbyt wysoka temperatura. Niewątpliwie retinoidy mają szerokie spektrum spowalniania procesu starzenia, na skutek którego naskórek i warstwa keratynowa stają się cienkie i źle ukształtowane. Co więcej, pobudzają one warstwy skóry do tworzenia większych ilości białek naskórkowych oraz budowania grubszego naskórka, lepiej pokrytego warstwą keratyny. Działając natomiast na komórki warstw naskórka, powodują jego wygładzanie, jak również poprawiają koloryt skóry, jak też rozjaśniają i likwidują jej rozmaite przebarwienia. Sama witamina A ma także bardzo korzystny wpływ na biosyntezę kolagenu i odbudowę elastyny, co z kolei wpływa na poprawę jędrności i elastyczności skóry. Zrozumiałe jest więc, że witamina A bardzo często nazywana jest po prostu „witaminą młodości”.

Warto podkreślić jeszcze inną właściwość retinoidów. A mowa tu o retinolu i kwasie retinowym i ich działaniu złuszczającym. Należy pamiętać, że jako skuteczny sposób odnowy naskórka, samo złuszczanie jest jednocześnie źródłem zwiększonej wrażliwości skóry na oddziaływanie promieni słonecznych. Nie przypadkowo więc związki te występują raczej w preparatach przeznaczonych do stosowania na noc lub, jak w przypadku kwasu retinowego, do ścisłego leczenia w gabinetach dermatologicznych, jak choćby w leczeniu trądziku. W przypadku tej choroby kwas retinowy redukuje produkcję łoju, przeciwdziała powstaniu zaskórników oraz czopowaniu się kanałów łojowych.

Ze względu na swoje właściwości retinol nie powinien być stosowany na obszary suchej skórze, ponieważ może on ją jeszcze dodatkowo wysuszać. Preparaty kosmetyczne przeznaczone dla skóry suchej zawierające retinol muszą być wzbogacane o substancje natłuszczające i nawilżające. Kosmetyki z retinolem świetnie natomiast nadają się do cery tłustej i mieszanej, ponieważ jego obecność normalizuje ilość wydzielanego sebum przez gruczoły łojowe, ponadto łagodzi i przyspiesza leczenie wyprysków. Do cery suchej i wrażliwej najlepiej nadają się pochodne estrowe retinolu i β-karoten, gdyż nie mają one tak silnego działania i nie powodują wzmożonej wrażliwości skóry na promienie słoneczne. Skutecznie jednak poprawiają elastyczność skóry suchej, pomagają w przypadku problemów z przesuszonym, szorstkim i łuszczącym się naskórkiem, zapobiegając również jego rogowaceniu oraz regulując proces keratynizacji naskórka.

Warto na koniec dodać, że witamina A przeciwdziała również łamaniu się włosów, nadaje im blask i powoduje, że lepiej się układają. Trudno więc nie skorzystać z tak dobroczynnego i wszechstronnego działania witaminy A zawczasu, nim zajrzy nam w oczy… skalpel…
 Bibliografia:

S. Kuczyński, A. Goc, J. Kuczyńska, Retinoidy – leki, kosmetyki i kosmeceutyki. „Salon i Elegancja” 2001, nr 3.

J. Góra, Witaminy w kosmetykach. Część 1. „Biuletyn Kosmetologiczny” 1998, nr 1, 18-24.

P. Moszczyński, R. Pyć, Biochemia witamin. Cześć II. PWN. Warszawa-Łódź 1999.

J. Arct, S. Majewski, K. Pytkowska, Kosmetyczne zastosowanie witamin A i E. Wydawnictwo WSZKiP. Warszawa 200-.

S. Kuczyński, Zastosowanie retinoidów w terapii starzejącej się skóry. „Medycyna Estetyczna i Przeciwstarzeniowa” 2006, 4(5), s. 161-167.

L. Kotarska-Markowicz, J. Góra, Retinoidy. “Polish Journal of Cosmetology” 2002, nr 4, s. 240-259.

M. Noszczyk, Retinoidy. „Beauty Forum” 1997, nr 6, s. 24-26.

J. Gibka, Witaminy – cenne składniki kosmetyków. „Rynek Chemiczny” 2006, nr 10, s. 12-15.

K. Fabisiak, Minerały i witaminy w kosmetykach. „Beauty Forum” 2004, nr 7-8, s. 16-19.