Zmysłowa historia zmysłu... Recenzja

Written by Julia Mitruk
Rate this item
(0 votes)

B. Bruce, Historia smaku: jak warzywa i przyprawy budowały fortuny, wywoływały wojny i wpędzały ludzi w szaleństwo. Tł. Ewa Kleszcz. Carta Blanca Sp. z o.o. Grupa Wydawnicza PWN. Warszawa 2009.

Czy jedząc pomidory, ziemniaki, cebulę, czekoladę, zastanawiamy się nad ich pochodzeniem? Czy myślimy o tym, dlaczego jemy to, co jemy, i z jakimi przeróżnymi historiami wiążą się potrawy, przyprawy i smaki, z którymi stykamy się codziennie na talerzu? Jesteśmy tak bardzo oswojeni z tymi produktami, że nie zdajemy sobie sprawy z faktu, że jeszcze niedawno nasi przodkowie zmuszeni byli obywać się bez nich.

Historia smaku Bryana Bruce’a pozwala spojrzeć w zupełnie inny sposób na te pozornie zwykłe produkty, jakie można spotkać w każdym domu. Autor (dokumentalista, socjolog, filozof, podróżnik) oferuje niezwykle plastyczną i barwną opowieść o tym, że każdy smakołyk z naszej lodówki ma fascynującą historię często nierozerwalnie powiązaną z wędrówką po świecie i skomplikowanymi przekształceniami formy, smaku czy możliwością i sposobem spożycia.

Większą część swojego życia Bryana Bruce spędził na podróżowaniu po kontynentach w poszukiwaniu kolejnych smaków i odkrywaniu ich pasjonującej historii. Spędził setki godzin w muzeach, bibliotekach, na rozmowach z ogromną ilością osób po to, aby przybliżyć nam, czytelnikom, złożone dzieje jedzenia. Autor przekonany o tym, iż historia jedzenia nierozerwalnie wiąże się z polityką, miłością, podróżami, wojnami, odkryciami na każdej kolejnej karcie Historii smaku przenosi nas w odległą przeszłość i odkrywa słodko-pieprzne tajemnice sławnych ludzi: Krzysztofa Kolumba i jego związku z trzciną cukrową w czasie romansowania na Wyspach Kanaryjskich, i braci Peugeot, którzy, poza skonstruowaniem samochodu, wynaleźli młynek do pieprzu.

Historycznym tłem dla dziejów smaku, jest – jak się okazuje – morze krwi, niesprawiedliwość, przemoc, niewolnictwo i wyzysk w celu kontroli dostaw i zmonopolizowanie rynku. Autor sporo uwagi poświęca politycznym skutkom zmian w europejskiej diecie. Wątki historyczne zgrabnie przeplatają się z luźnymi opowieściami współczesnymi, z relacjami z podróży. Pojawiają się też szczegółowe opisy tworzenia maszyn, procesów chemicznych, rytuałów, a także fotografie i dane statystyczne. A tu i ódzie rozsiane są po całej książce przepisy: na najsławniejszy tort – tort Sachera – na sos czosnkowy Draculi, na chleb zaduszkowy, na słodkie krówki czy pikantną nowoorleańską jabalayę z sosem Tabasco. Jest też wiele praktycznych rad dotyczących rozpoznawania produktów w dobrym gatunku i przechowywania ich bez szkody dla smaku i aromatu.

Książka Bryana Bruce’a Historia smaku to znakomicie przyprawiona podróż przez dzieje jadła. Od dziś jedzenie nie będzie już dla mnie czymś normalnym – a pyszną wędrówką po bogatym świecie smaków i aromatów. Polecam wszystkim smakoszom, i tym, którzy chcą zacząć swoją własną wędrówkę.