Stan patologiczny płytki paznokciowej: paznokieć wrośnięty

Written by Justyna Olszewska
Rate this item
(0 votes)

Wrastający paznokieć (unguis incarnatus, onychocryptosis) to często występujące schorzenie powstające wskutek dysproporcji między łożyskiem a płytką paznokciową [1]. Płytka paznokciowa wrasta w wały boczne, co powoduje tworzenie się stanów zapalnych, obrzęków, a także wysięków. Podczas chodzenia może pojawić się ból [2]. Podolodzy zwracaja uwagę na fakt, że polska nazwa „wrastający paznokieć” nie do końca odpowiada mechanizmowi schorzenia. Trafniej obrazuje go bowiem  angielski termin embedded nail, który znaczy „otulony paznokieć” [3]. Efekt ten widoczny jest po pojawieniu ciągu przyczyn w obrębie płytek paznokciowych, którymi są: ucisk wewnętrzny, do którego zalicza się choroby paznokci (m.in. psoriasis unguium, onychogryposis, onychomykoza), wrodzone wady kształtu: cienkie płaskie paznokcie z „mięsistym” wałem paznokciowym lub paznokcie rurkowate, rogowacenie, odciski lub wyrośla kostne pod płytką. Ponadto: niewłaściwa pielęgnacja (nieprawidłowe obcinanie paznokci, nadmierne opiłowywanie płytki paznokciowej) oraz zmiany pourazowe - przyczyna pooperacyjna (drzazga) lub uraz mechaniczny.

Ryzyko powstania schorzenia spowodowane jest również uciskiem zewnętrznym, a czynnikami determinującymi są: zmiany ortopedyczne (koślawość palucha, paluch szpotawy, paluch sztywny, palce młoteczkowane, płaskostopie), niewłaściwie dobrane obuwie, urazy mechaniczne oraz nadwaga.

Wrastaniu paznokcia sprzyjają także czynniki dodatkowe, do których należą: brak higieny, nadmierna potliwość, infekcje oraz czynniki dziedziczne. Defekt ten objawia się również w przebiegu różnych chorób: niewydolność krążenia, zarostowe zapalenia tętnic, cukrzyca, choroby układowe (toczeń rumieniowaty, twardzina).

Podstawowymi kryteriami rozpoznawania wrastającego paznokcia jest [2]: obrzęk, zaczerwienienie, bolesność wałów okołopaznokciowych spowodowana permanentnym uciskiem. Początkowo ból odczuwalny jest tylko przy dotyku a w późniejszym stadium objawia się jako ból permanentny.

W miarę wrastania paznokcia w otaczające tkanki miękkie pojawia się nasilenie zmian zapalnych co w konsekwencji prowadzi do powstania hypergranulacji. Nieleczony stan może prowadzić do zakażeń bakteryjnych, grzybiczych, w konsekwencji do zanokcicy, a w skrajnych przypadkach do martwicy kości palucha.

W rozpoznaniu schorzenia pomocna jest klasyfikacja etapów rozwoju wrastającego paznokcia wg Scholza [2]:

Stadium 1a - płytka paznokciowa wrasta z jednej strony i nie daje odczynu zapalnego; dolegliwości małe lub ich brak; pacjent wycina kąty paznokcia, co jednocześnie przynosząc ulgę doprowadza do ciągłego wysklepienia się płytki paznokciowej

Stadium 1b - płytka paznokciowa wrasta z obustronnie i nie daje odczynu zapalnego;

Stadium 2a - paznokieć wrasta z jednej strony z objawami paronychii i znaczną dolegliwością bólową

Stadium 2b - paznokieć wrasta z obustronnie z objawami paronychii i znaczną dolegliwością bólową

Stadium 3a - paznokieć wrasta z jednostronnie z objawami ropnego zapalenia wału paznokciowego i znaczną bolesnością

Stadium 3b - paznokieć wrasta z obustronnie z objawami ropnego zapalenia wału paznokciowego i znaczną bolesnością

Stadium 4a - paznokieć wrasta z jednej strony z objawami paronychii i hipergranulacji (nadmiernie wybujała ziarnina „dzikie mięso”) oraz znaczną dolegliwością bólową

Stadium 4b - paznokieć wrasta z obustronnie paronychii i hipergranulacji (nadmiernie wybujała ziarnina „dzikie mięso”) oraz znaczną dolegliwością bólową

Stadium 5a - stan po operacji, nawrót dolegliwości, paznokieć nadal wrasta, pojawiają się znaczne dolegliwości bólowe

Stadium 5b - stan po operacji, nawrót dolegliwości, paznokieć nadal wrasta, pojawiają się znaczne dolegliwości bólowe. Obecność zadry paznokciowej w wyniku nie kompletnego wycięcia macierzy. Towarzyszy temu silny ból wału paznokciowego.

Przy wymienionych zmianach patologicznych paznokci zastosowanie znajdą innowacyjne metody korekcji płytki paznokciowej, a szeroka wiedza podologiczna i konsultacje specjalistyczne wpłyną na efektywne wyeliminowanie problemu.

 

 

Piśmiennictwo i przypisy:

 

[1] Christophers E, Stander M, Bogdanowski T (red) Zarys dermatologii i wenerologii. Wrocław:Urban&Partner;1999.

[2] Koselak M (red) Podstawy podologii kosmetycznej, Warszawa:Wydawnictwa Wyższej Szkoły Zawodowej Kosmetyki i Pielęgnacji Zdrowia w Warszawie;2010.

[3] Adamski Z, Kaszuba A (red) Dermatologia dla kosmetologów. Poznań:Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu;2008.