Stop: otyłość wśród dzieci! Recenzja publikacji zbiorowej

Written by Magdalena Borowiec
Rate this item
(0 votes)

„Otyłość u dzieci” jest to książka napisana przez jedenastu francuskich ekspertów specjalizujących się w dziedzinie endokrynologii dziecięcej, żywienia, pediatrii, i psychologii. Omawiają oni najważniejsze problemy związane ze zjawiskiem nadwagi u dzieci i młodzieży. Redaktorem naukowym tłumaczenia polskiego jest znany i ceniony autorytet prof. Franciszek Kokot.

 Książka jest publikacją, która omawia poszczególne aspekty otyłości występującej u dzieci od pierwszych miesięcy ciąży (sic!) aż do osiemnastego roku życia. Celem autorów było przedstawienie problematyki otyłości we współczesnym świecie. Swoimi rozważaniami starali się dowieść, iż najważniejszym elementem w przeciwdziałaniu otyłości u dzieci jest wczesne wykrycie problemu.

Książka została podzielona na osiemnaście rozdziałów, pisanych prostym i przystępnym językiem, jednak całość zagadnień ułożono w dwie części. Pierwsza obejmuje patofizjologię i epidemiologię otyłości, druga zaś zagadnienia kliniczne i terapeutyczne. W początkowym rozdziale, bogato ilustrowanym tabelami i wykresami, przedstawiono zapotrzebowanie energetyczne zdrowego dziecka i nastolatka. Została tam opisana podaż poszczególnych składników odżywczych w różnych grupach wiekowych. Kolejny rozdział poświęcony jest rozwojowi tkanki tłuszczowej oraz jej czynności zewnątrz- i wewnątrzwydzielniczej. Dział trzeci i czwarty są ze sobą ściśle powiązane, ponieważ zostały napisane przez jednego autora. Zawarte są tam wiadomości na temat łaknienia, między innymi zostało przedstawione działanie najważniejszych hormonów (leptyna, insulina, grelina) informujących ośrodkowy układu nerwowego o stanie rezerw energetycznych oraz genetycznego uwarunkowania otyłości. Profesor Patrick Tounian, sekretarz generalny francuskiego towarzystwa pediatrycznego, jest twórcą dwóch kolejnych rozdziałów. Stawia sobie w nich dwa ważne pytania: jak i dlaczego dziecko tyje? oraz dlaczego otyłość tak bardzo rozpowszechniła się w ciągu ostatnich dziesięcioleci. Umiejscawia tam dane statystyczne, dotyczące częstości występowania otyłości u dzieci we Francji i na świecie. Drugą część publikacji rozpoczyna od oceny klinicznej i biologicznej dziecka otyłego. Przedstawia dwie siatki centylowe BMI dla dziewcząt i chłopców oraz opisuje, w jaki sposób przebiega proces ich tworzenia. Kolejne działy zawierają informacje dotyczące otyłości związanej z zespołami wad genetycznych (np. zespół Pradera-Williego, zespół Bardeta-Biedla) oraz ukazuje nawyki żywieniowe u młodych osób. W jedenastym rozdziale przedstawiono rycinę z błędnym kołem otyłości dziecięcej oraz pozytywny wpływ aktywności fizycznej na nadwagę. Od dwunastego do szesnastego działu autorzy skupili się głównie na psychologicznej i fizycznej metodyce leczenia otyłości. Ostatnie fragmenty książki zawierają informacje na temat wpływu otyłości dziecięcej na zdrowie w wieku dorosłym. Autorzy ostrzegają przed ryzykiem występowania chorób w dalszej przyszłości oraz podają nam sposoby ich zapobiegania.

 Francuscy uczeni, którzy wspólnie stworzyli omawianą książkę, dostrzegli, że otyłość dzieci i młodzieży staje się prawdziwym wyzwaniem nie tylko dla lekarzy pediatrów, ale również dla dietetyków, chirurgów plastycznych i psychologów. Celem autorów było przedstawienie czynników genetycznych, somatycznych i psychologicznych wpływających na nadwagę u młodego pokolenia. Z racji tego, że współcześnie mamy do czynienia z epidemią występowania otyłości wśród młodych ludzi, książka powinna cieszyć się ogromnym zainteresowaniem i wzbudzić rezonans w odpowiednich środowiskach.

Wiele dziedzin nauk medycznych od pewnego czasu stara się odpowiedzieć na pytania: w jaki sposób możemy zapobiec szerzącej się epidemii, która prowadzi do poważnych chorób i powikłań?, dlaczego dzieci tyją? oraz dlaczego otyłość tak bardzo rozpowszechnia się w ciągu ostatnich dziesięcioleci?. Ze względu na to, że autorzy są specjalistami kilku dziedzin medycyny, książka przedstawia różne powiązane ze sobą aspekty dotyczące wpływu otyłości u dzieci na stan zdrowia w okresie dorosłym.

Ciekawie opisywane są zarówno podstawowe informacje dotyczące żywienia, które powinni posiadać młodzi rodzice, jak i bardziej naukowe tematy, które mogą zainteresować lekarzy bądź przyszłych dietetyków. Autorzy książki często zwracają uwagę na to, że głównymi przyczynami otyłości we współczesnym świecie wśród młodych ludzi jest siedzący tryb życia i złe nawyki żywieniowe. Ich zdaniem jest to podstawowy powód nadwagi, o którym wielu z nas wciąż zapomina bądź zwyczajnie bagatelizuje.

Nie da się ukryć, że tego typu publikacje biją na alarm. Ich obecność na rynku wydawniczym świadczy o tym, że zaczyna się poszerzać krąg współodpowiedzialnych za ten problem. Świadomość jego wagi pozwoli każdemu z nas wdrażać we własnych rodzinach dobre nawyki żywieniowe i zdrowy tryb życia. I z pewnością z takim przekonaniem odkłada się tę książkę. Jej rozdziały są ze sobą ściśle powiązane, co utwierdza nas w tym, że jej autorzy są zgodni w swych poglądach i wzajemnie dopełniają swoje obserwacje. Podsumowania rozdziałów pomagają zapamiętać najważniejsze wnioski, co znaczy, że jest to książka o równieżdużych walorach dydaktycznych. Jedyna wada, którą dostrzegam, to małe ilości przeprowadzonych badań dotyczących niektórych ważnych aspektów, gdyż dzięki nim łatwiej byłoby zrozumieć opisywany problem. Jestem jednak przekonana, że dzięki zapoznaniu się z tą publikacją każdy z czytelników będzie o krok dalej w zgłębianiu tak ważnego problemu, jakim jest otyłość u najmłodszych.

Publikacja recenzowana: Otyłość u dzieci. Red. P. Tounian. Red. nauk. tł. pol. F. Kokot. PZWL. Warszawa 2008, ss. 212.

Autorka jest studentką I roku dietetyki. Recenzja powstała w ramach zajęć mających na celu zapoznanie studentów z księgozbiorem Uczelni.